Archive

Archive for the ‘សីលធម៌​’ Category

ស្ថាន​ភាព​ស្រ្តី​ខ្មែរ​ក្នុង​រឿង​ទុំ​ទាវ​

បាន​ដាក់​ប្រកាស​នៅ ថ្ងៃទី 17 ខែ​មីនា ឆ្នាំ 2013 បញ្ចេញមតិ

ទុំ​ទាវ

កាល​ដើម​ឡើយ​សង្គម​ខ្មែរ​ជា​សង្គម​មាតា​ធិបតេយ្យ​​ពោល​គឺ​ស្ត្រី​មាន​​តួនាទី​ដ៏​សំខាន់​ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​ដោយ​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​មក​ពី​វប្ប​ធម៌​ផ្សេង​ៗ​​ទៀត​ដូច​ជា ​វប្បធម៌​ហិណ្ឌូ​​និយម វប្បធម៌​ចិន​ ជា​ដើម​ ស្ថាន​ភាព​របស់​ស្រ្តី​មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​ច្រើន​។ វប្បធម៌​​ហិណ្ឌូ​និយម​ដែល​គេ​តែង​តែ​ហៅ​ថា​ព្រហ្ម​និយម​ចេញ​មក​ពី​គម្ពី​វេទ​​គឺ​ជា​គម្ពី​ម្យ៉ាង​ដែល​គេ​នាំ​ពី​ប្រទេស​អ៊ឺរ៉ង់​ចូល​មក​​ក្នុង​ភាគ​ឥសាន​នៃ​ទឹក​ដី​​ប្រទេស​​ឥណ្ឌា​​កាល​ពី​សតវត្ស​ទី​៤​មុន​គ្រឹស្ត​សករាជ​។ ជា​ការ​ពិត​ហើយ​ដែល​ថា​វប្បធម៌​​ហិណ្ឌូ​​និយម​​នេះ​ជា​ការ​វិវត្តន៍​នៃ​​គម្ពី​វេទ​គឺ​មាន​ន័យ​ថា​​គម្ពី​វេទ​នោះ​បាន​ត្រូវ​បក​ស្រាយ​​ទៅ​តាម​ជំនោរអា​​រម្មណ៍​ផ្សេង​​​​​ៗ​របស់​​​ប្រជា​ជន​ ហើយ​ដូច​នេះ​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ចេញ​ពីអត្ថ​បទ​ដើម​រួម​​បញ្ចូល​ទាំង​លទ្ធិ​ព្រហ្ម​និយម​ទៀត​ផង​ ក៏​ប៉ុន្តែ​វប្បធម៌​ហិណ្ឌូ​​និយម​នេះ​រក្សា​ទុក​លោក​ទស្សនៈ​​ប្រកាន់​វណ្ណៈ​ដដែល​។ នៅ​ពេល​ដែល​ឥទ្ធិ​ពល​នេះ​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​​កម្ពុជា​​តាម​លទ្ធិ​ទេវរាជ​ ដែល​​យោង​​ទៅ​តាម​ទ្រឹស្តី​នោះ​​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ត្រូវ​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​​ជា​អ្នក​តំណាង​នៃ​ពពួក​ទេវ​នានា​ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​​ពុំ​អាច​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អធិបតេយ្យ​របស់​ស្រ្តី​​បាន​ទេ។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក​​ការ​ប្រយុទ្ធ​រវាង​​​ទំនៀម​ទម្លាប់​​មាតា​ធិបតេយ្យ​​ដែល​ជា​របស់​ខ្មែរ​យើង​សុទ្ធ​សាត​​នឹង​បិតា​ធិបតេយ្យ​ដែល​ជា​វប្បធម៌​របស់​ហិណ្ឌូ​និយម​​ចេះ​តែ​មាន​ជា​ហូរ​ហែរ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ទី​បំផុត​គឺ​គ្មាន​​ចាញ់​គ្មាន​ឈ្នះ​។ ស្ថាន​ប័ន​នយោ​បាយ​ជា​ផ្លូវ​ការ​​សំខាន់​ៗ​​ផ្អែក​ទៅ​លើ​​វប្បធម៌​ហិណ្ឌូ​និយម​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ស្រ្តី​នៅ​តែ​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​ទៅ​លើ​បុរស​ដដែល​​ ទោះ​តាម​បែប​បទ​ណា​ក្តី។ ការ​ប្រទាញ​ប្រទង់​ឬ​បដិវេទ​កម្ម​នេះ​​មាន​រហូត​​មក​ទល់​សម័យ​ក្រោយ​ៗ​មក​ទៀត​​ដូច​យើង​បាន​ដឹង​ឃើញ​តាម​រយៈ​​រឿង​កាកី​​និង​តាម​រឿង​ព្រេង​ផ្សេង​ៗ​ ដែល​ស្រ្តី​តស៊ូ​យ៉ាង​តឹង​តែង​​តទល់​នឹង​អំណាច​​ឬ​សិទ្ធិ​ផ្សេង​ៗ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បុរស​​ដណ្តើម​យក​ជា​ពិសេស​ព្រះ​រាជា​​ដែល​​ជា​អ្នក​តំណាង​​អស់​ទេវ​នានា​​នៅ​ក្នុង​ចក្រ​ក្រវាឡ​។

នៅ​ក្នុង​រឿង​ទុំ​ទាវ​​ពោល​គឺ​នៅ​សម័យ​លង្វែក​ នារី​សឹង​តែ​បាត់​បង់​នូវ​​សិទ្ធិ​ជា​មូល​ដ្ឋាន​របស់​គេ​ ប៉ុន្តែ​គេ​ក៏​សង្កេត​ឃើញ​ផង​ដែរ​ថា​នាង​ទាវ​នៅ​តែ​ខិត​ខំ​រក្សា​​សិទ្ធិ​របស់​នាង​យ៉ាង​ម៉ឺង​ម៉ាត់​ នាង​សុខ​ចិត្ត​បោះ​បង់​​ព្រះ​រាជា​ចោល​ហើយ​​រត់​មក​រក​ទុំ​វិញ​។ ​នៅ​​ពេល​​​​​ដែល​​ទាវ​ត្រូវ​ម្តាយ​នាង​​ផ្តាច់​នាង​ចេញ​ពី​ទុំ​​ឲ្យ​ទៅ​រៀប​ការ​ជា​មួយ​ម៉ឺន​ងួន​វិញ​ នាង​ទាវ​ក៏​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ខ្លួន​​​ឯង​ធ្វើ​តាម​​បង្គាប់​របស់​ម្តាយ​នាង​ គឺ​ហាក់​បី​ដូច​ជា​ទុំ​គ្មាន​អំណាច​អ្វី​​មក​លើ​រូប​នាង​ដូច្នេះ​ដែរ ជា​ការ​ពិត​​ហើយ​ដែល​ថា​ទាវ​​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​គាប់​សង្កត់​របស់​ម្តាយ​នាង​​ប៉ុន្តែ​ការ​សម្រេច​ផ្សេង​​ៗ​ក៏​ស្តិត​នៅ​លើ​​នាង​ដែរ​។ អាន​បន្ថែម…

វិភាគ​រឿង​ស្នេហា​រវាង​ទុំ​នឹង​ទាវ

បាន​ដាក់​ប្រកាស​នៅ ថ្ងៃទី 16 ខែ​មីនា ឆ្នាំ 2013 មតិ ១

ទុំ​ទាវ

រឿង​ទុំ​ទាវ​ជា​រឿង​ដែល​ខ្មែរ​គ្រប់​រូប​ចេះ​ចាំ​ស្ទាត់​ហើយយក​មក​និយាយ​តៗ​គ្នាឥត​មាន​ដាច់​រហូត​មក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ។ បើ​តាម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​អក្សរ​សាស្រ្ត​រឿង​នេះ​គឺ​ជា​រឿង​ពិត​ដែល​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​សម័យ​លង្វែក​គឺ​នៅ​សតវត្ស​ទី១៦ ទោះ​បី​រឿង​នេះ​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់​មិន​ឲ្យ​យក​មក​និយាយ​នៅ​ខេត្ត​ត្បូង​ឃ្មុំតាំង​ពីសម័យ​នោះ​មក​ក្តី ក៏​នៅ​ឆ្នាំ១៩១៥ គឺ​នៅ​ក្នុង​រាជ ហ្លួង​ ស៊ីសុវត្ថិ លោក​គ្រូ​ព្រះបទុមត្ថេរសោម ចៅ​អធិ​ការ​​​វត្ត​កំព្រៅ​ ស្រុក​​ស៊ី​ធរ​​កណ្តាល​ ខេត្ត​ព្រៃ​វែង បាន​យក​មក​រៀប​រៀង​ទុក​ជា​កេរ្តិ៍​ដំណែល​ដែរ គឺ​ជាវន្ត​កម្ម​អក្សរ​សិល្ប៍​មួយ​ដ៏​ល្អ​ប្រណីត​​សរសេរ​ជា​កាព្យ​ពាក្យ​ប្រាំ​ពីរ​ពី​ដើម​ដល់​ចប់។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤២ ក្នុង​រាជព្រះ​បាទ​ នរោត្តម សីហនុ កវី​ នូកន បាន​យក​​សរសេរ​ម្តង​ទៀត ប៉ុន្តែ​បាន​ប្រែ​​ឈ្មោះ​ថារឿង​ ទាវឯក​ ដូច្នេះ​វិញ តាក់​តែង​ជា​កាព្យ​ពាក្យ​ប្រាំ​បី ​​រឿង​ទាវឯករបស់​ឧកញ៉ា វិបុលរាជសេនា​ នូកន ក៏​មាន​គេ​ស្គាល់​ច្រើន​​ណាស់​ដែរព្រោះ​មាន​ពន្លឺ​ថ្មី​ៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត​។

បើ​តាម​លោក​ លី​ ថៀម​តេង​ កវី​សន្ធរ​ម៉ុក​ក៏បាន​និពន្ធ​រឿង​នេះ​ដែរ​ប៉ុន្តែ​ច្បាប់​ដើម​រក​ពុំ​ឃើញ​គឺ​គ្រាន់​តែ​ឃើញ​សំណៅ​​ខ្លះៗ​​រប៉ាត់​រប៉ាយ​​ហើយ​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​។ ចំណែក​ឯ​បណ្ឌិត​ ឃីង ហុក​ឌី​ វិញ​នៅ​ក្នុង​មាលិបទ​អក្សរ​សិល្ប៍​ខ្មែរ​សតវត្ស​ទី១៩ របស់​លោក​នៅ​ត្រង់​ទំព័រ​២០០ លោក​គ្រាន់​តែ​បញ្ជាក់​ថា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦០​ សាស្រ្តា​ចារ្យ​មួយ​ក្រុម​បាន​បោះ​ផ្សាយ​​រឿង​ទុំ​ទាវ​មួយ​ដែល​គេ​សន្និដ្ឋាន​ថា​​ជា​ស្នា​ដៃ​សន្ធរ​ម៉ុក​ ហើយ​ដែល​លោក ហង់​ ធន់ហាក់ បាន​សរសេរ​អំពី​ប្រវត្តិ​របស់​កវី​រូប​នេះ​នៅ​ក្នុង​ទំព័រ​ខាង​មុខ​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្តី ក៏​ដំណើរ​រឿង​មិន​ខុស​ពី​គ្នា​ដែរ​ រី​ឯ​ការ​បក​ស្រាយ​សារៈ​នៃ​រឿង​ក៏​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​ដែរ ​ទោះ​បីពុំ​ទាន់​មាន​លក្ខណៈ​ស៊ី​ជម្រៅ​ប្រមាណ​​ក្តីមក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ។

ជា​ទូ​ទៅ​គេ​យល់​ថា​រឿង​ទុំ​ទាវ​នេះ​ជា​រឿង​ស្នេហា​ដ៏​ល្អ​បរិសុទ្ធ​រវាង​ទុំ​នឹង​ទាវ​ ព្រោះ​នៅ​ពេល​ដែល​ទុំ​ត្រូវ​ពួកអរជួន​​ ម៉ឺន​ងួន​យក​ទៅ​សម្លាប់​ចោល​ នាង​ទាវ​ក៏​សម្លាប់​​ខ្លួន​ទៅ​ជា​មួយ​ដែរ ដូច្នេះ​ឃើញ​ថា​សេចក្តី​ស្មោះ​ត្រង់​របស់​នាង​ទាវចំពោះ​ទុំ​ជា​ការ​មួយ​ដែល​គេ​ពុំ​អាច​ប្រកែក​បាន​។ រី​​ឯ​​បញ្ហា​ដែល​គេ​ចោទ​សួរ​គឺ​ថា តើ​នារី​ម្នាក់​ដែល​មាន​សេចក្តី​ស្នេហា​ដ៏​ធំធេង​ចំពោះ​បុរស​ម្នាក់​​អាច​រក្សា​បាន​ស្មារតី​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​បំពេញ​ចិត្ត​ម្តាយ​ហើយ​បោះ​បង់​បុរស​ជា​ទី​ស្នេហា​របស់​គេ​បាន​ទេ​?​ ជា​​ទូទៅ​សេចក្តី​ស្នេហា​គឺ​គ្រប់​ដណ្តប់​ទៅ​លើ​អ្វី​ៗ​ទាំង​អស់ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​អរិយធម៌​ខ្មែរ​​​ទោះ​ស្នេហា​នោះ​មាន​ទំហំ​ធំ​ប៉ុណ្ណា​ក៏​ដោយ​ក៏​គេ​មិន​អាច​ឬ​មិន​ហ៊ាន​ប្រឆាំង​និងឪពុក​ម្តាយ​បាន​ដែរ។ ជា​ការ​ពិត​ហើយ​ដែល​ថា​សេចក្តី​ស្នេហា​​ទាវ​ចំពោះ​ទុំ​ជា​សេចក្តី​​ស្នេហា​ដ៏​ធំ​ ព្រោះ​នាង​ទាវ​ហ៊ាន​រួម​រ័ក្ស​ជា​មួយ​ទុំ​ដោយ​មិន​ឲ្យ​ម្តាយ​ដឹង​ ហើយ​នៅ​ពេល​នោះ​ទុំ​ទើប​នឹង​​ចាក់​សិក្ខា​​​បទ​​ដោយ​ចិត្ត​ឯង​ទៀត​ផង តាម​ការ​ពិត​ចំណុច​សំខាន់​ដែល​គេ​ពុំ​បាន​កត់​សម្គាល់​គឺ​ថា​នៅ​ពេល​នោះ​ឯង​​ជា​ពិសេស​នៅ​ពេល​ដែល​នាង​ទាវ​បាន​ឃើញ​ទុំ​ជា​លើក​ដំបូង​បង្អស់​ សេចក្តី​ស្នេហា​រវាង​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ពិត​ជា​មាន​លក្ខណៈ​ខ្លាំង​អស្ចារ្យមែន​គឺ​លែង​គិត​ពី​អ្វី​ទៀត​ទាំង​អស់​ ប៉ុន្តែ​​​ក្រោយ​មក​គឺ​ក្រោយ​ពេលអ្ន​កទាំង​ពីរ​បាន​ត្រូវ​​ព្រះរាជា​រៀប​ការឲ្យ​ សេចក្តី​ស្នេហា​នោះ​ក៏បាន​បាត់ឥទ្ធិពល​បន្តិចម្តង​ៗ ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន​ដែរ។ អាន​បន្ថែម…

មហា​ចោរ​នៅ​ទល់ដែន

បាន​ដាក់​ប្រកាស​នៅ ថ្ងៃទី 27 ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ 2013 មតិ ១

រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន

នៅ​ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៥២ ១៩៥៦ ស្នាដៃ​អក្សរ​សិល្ប៍​ខ្មែរ​បាន​ផុស​ឡើង​ព្រោង​ព្រៀតប្រលោម​លោក​ខ្មែរ​ត្រូវ​បាន​គេ​និយម​ច្រើន​ទៅ​ៗ​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក​ដែរ គឺនៅ​សម័យ​នោះ​ហើយ​ដែល​លោក សាង សាវាត បាន​និពន្ធ​រឿង​មហា​ចោរ​នៅ​ទល់​ដែន​ បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយជា​លើក​​ដំបូង​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥៥។ រឿង​មហា​ចោរ​នៅ​ទល់​ដែន​នេះ​លើក​ឡើង​អំពី​វីរៈ​ភាព​របស់​មេ​ទ័ព​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ មានន្ទ កាល​ពី​ឆ្នាំ​ ១៨៦៥ គឺជំនាន់​សៀមប៉ុនប៉ង​យក​ទឹក​ដី​ខ្មែរ មានន្ទ ជា​កូន​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​ខេត្ត​សិរីសោភ័ណ​ម្នាក់​ដែល​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា ព្រះកំពុត ព្រះកំពុត ដែល​ចូល​ដៃ​ជា​នឹង​សៀម​ហើយ​ដែល​កាន់​អំណាច​ផ្តាច់​ការ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នោះ។ មានន្ទ ចាប់​ចិត្ត​ស្នេហា​ទៅ​លើ​នាង​ ទេវី ដែល​​ជា​កូន​ស្រី​របស់​អ្នក​ស្នេហា​ជាតិ​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ វិសេសក្លាហាន​ ពោល​គឺ​សត្រូវ​របស់​ព្រះ​កំពុត ។ នៅ​ក្នុង​រាត្រី​មួយ​បន្ទាប់​ពី​បាន​ដឹង​ថា​ទេវី​ជា​កូន​ស្រី​បាន​លបលួច​ទៅ​ជួប​មានន្ទ វិសេស​ ក្លាហាន​ បាន​ចាប់​បង្ខំ​ឲ្យ​គូរ​ស្នេហ៍​ទាំង​ពីរ​រៀប​ការ​ទាំង​កណ្តាល​រាត្រី​ រៀប​ការ​កូន​ស្រី​រួច​ហើយ​វិសេស​ក្លាហាន​ក៏​ដាច់​ខ្យល់​ស្លាប់​បាត់​ទៅ។ មានន្ទ​មាន​ប្អូន​ប្រុស​ម្នាក់​ឈ្មោះ​កាមាដែលពូកែ​ខាង​សិល្ប៍​សាស្រ្ត​ដូច​គ្នា​ប៉ុន្តែ​ដែល​មាន​ចិត្ត​ឃោរឃៅ កាមា​ក៏​ចាប់​​ចិត្ត​ប្រតិព័ត្ត​ទៅ​លើ​រូប​នាង​ទេវីដែរ ពេល​មានន្ទ​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិ​ការណ៍​សឹក កាមា​បាន​ទៅ​ចែចង់​នាង​ទេវី​ប៉ុន្តែ​​ពុំ​បាន​សម្រេច ទោះ​បី​នាង​ទេវី​មាន​គត៌​ពោរពោះ​ទៅ​ហើយ​ក្តី​ ក៏​កាមា​​នៅ​តែ​មក​សាក​ល្បង​បណ្តាច​ចំណង​ស្នេហា​រវាង​នាង​ទេវីនឹង​មានន្ទ​ជារឿយ​ៗ​ដែរ។

មានន្ទ​ចេញ​ទៅ​ច្បាំង​រាប់​ខែ​មិន​ឃើញ​វិល​មក​វិញ​សោះ​ នាង​ទេវី​រង​ចាំ​ដោយ​ក្តី​អស់​សង្ឃឹម​ប៉ុ​ន្តែ​នៅ​តែ​រក្សា​ការ​ស្មោះ​ត្រង់​ជា​​និច្ច​ចំពោះ​មានន្ទ នាង​សម្រាល​កូន​ស្រី​មួយ​នៅ​ក្នុង​ភាព​ឯកឯងនៅ​ក្នុង​ភាព​កំសត់​ពន់​ពេក​ក្រៃ​ នាងឲ្យ​ឈ្មោះ​កូន​នោះ​ថា បុទុម​។ ថ្ងៃ​មួយ​នាង​បាន​ដឹង​ថា​មានន្ទ​ជា​ប្តី​បាន​ត្រឡប់​មក​វិញ នៅ​ពេល​នោះ​កាមា​បាន​ចាប់​បុទុម​ធ្វើ​ជា​ថ្នូរ​​ហើយ​បង្ខំ​ឲ្យ​នាង​មិន​និយាយ​រក​​មានន្ទ​អ្វី​ទាំង​អស់​ បើ​ពុំ​ធ្វើ​តាម​ទេ​កាមា​នឹង​សម្លាប់​កូន​នាង​ចោល។ នាង​ទេវី​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ទៀត​ក្រៅពី​ធ្វើ​តាម​កាមា​ទេ បន្ទាប់​ពី​ឆាក​ល្ខោន​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​សង្វេគ​នេះ មានន្ទ​ខឹង​នឹង​ប្រពន្ធ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ហើយ​ក៏​រត់​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​បាត់​ទៅ។ អាន​បន្ថែម…

ព្រះ​នាង​ឥន្ទ្រ​ទេវី

បាន​ដាក់​ប្រកាស​នៅ ថ្ងៃទី 24 ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ 2013 បញ្ចេញមតិ

indradevi-javarman7-jayarajadevi

ព្រះ​នាង​ឥន្ទ្រ​ទេវី​ជា​មហាកវី​ខ្មែរ​ដ៏​ល្បី​នៅ​សតវត្ស​ទី១៣ ហើយ​ដែល​បាន​ក្លាយជា​និមិត្តរូប​​នៃ​​អក្សរ​សាស្ត្រ​​ខ្មែរ​​​រហូត​មក​ទល់​​សព្វ​​ថ្ងៃ​នេះ ​ហេតុ​ដូច្នេះ​​ហើយ​​បាន​ជា​​ឈ្មោះ​​ដ៏​​ល្បី​​សុះ​សាយ​​របស់​​ព្រះ​​នាង​​ត្រូវ​បាន​​គេ​​​យក​ទៅ​ដាក់​​ជា​​ឈ្មោះ​ វិទ្យាល័យ ជា​ឈ្មោះ បណ្ណាគារ ជា​ឈ្មោះ រង្វាន់​​អក្សរ​សាស្ត្រ​​ជា​​ហូរ​ហែរ​​នៅ​​សតវត្ស​​ទី​២០។ ​ព្រះ​​នាង​​ឥន្ទ្រ​​ទេវី​​ជា​​មហេសី​​ទី​២​របស់​​ព្រះ​បាទ​​ជ័យ​​វរ្ម័ន​ទី​៧ បន្ទាប់​ពី​​ព្រះ​​មហេសី​ទី​១គឺ​​ព្រះ​​នាង​​ជ័យ​​រាជ​ទេវី​​សុគ​គ់​​បាត់​ទៅ​។ ព្រះ​​​បាទ​​​​ជ័យ​វរ្ម័ន​​ទី​៧ជា​​ស្តេច​​ខ្មែរ​​មួយ​អង្គ​​ដែល​​កាន់​​លទ្ធិ​ពុទ្ធ​​សាសនា​​មហា​​យាន​ ហើយ​​​​ដែល​​នៅ​​ឆ្នាំ​១១៨១ បាន​​រំដោះ​ប្រទេស​​កម្ពុជា​​ពី​​ការ​ឈ្លាន​ពាន​​របស់​​ប្រទេស​​ចំប៉ា មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​​ព្រះ​អង្គ​​​ជា​​ក្សត្រ​​ខ្មែរ​​មួយ​អង្គ​​ដែល​​យក​ចិត្តទុកដាក់​អំ​ពី​ជីវភាព​របស់​ប្រជាជន​ជា​អតិ​ភាព​ទៀតផង។ គឺ​ស្តេច​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ​ហើយ​​ដែល​​បាន​សាងសង់​ប្រាសាទ​បាយ​ន្ត ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​គេ​ពុំ​សូវ​បានដឹង​ពុំ​សូវ​បាន​និយាយ គឺ​គតិបណ្ឌិត និង​ការចេះដឹង​ដ៏​ជ្រៅជ្រះ​របស់​ព្រះអង្គ​ដែល​បានផ្តល់​ទៅ​ឲ្យ​ព្រះអង្គ​នូវ​ទេពកោសល្យ​មួយ​ដ៍​ឆ្លាសវៃ​នៅក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ​និង​យុទ្ធសាស្ត្រ ប៉ុន្តែ​នៅក្នុង​បទ​និពន្ធ​នេះ​លោក ឌិ​ច គៀន បាន​លើក​យកតែ​ចំណុច​ខ្លះ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ព្រះ​នាង​ជ័យ​រាជទេវី ដែលជា​ព្រះ​មហេសី​ទី១ និង​ព្រះ​នាង​ឥន្ទ្រ​ទេវី ដែលជា​មហេសី​ទី២ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​​​សម្អាង​​ជា​ពិសេស​​ទៅ​លើ​​សិលា​ចារឹក​​នៅ​លើ​​ជញ្ជាំង​​ប្រាសាទ​ភិ​មាន​អាកាស ប្រាសាទ​បន្ទាយ​ឆ្មា ​ប្រាសាទ​​តា​ព្រហ្ម​ ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​ឯកសារ​នានា​របស់លោក ហ្ស​កន៍ ហ្សឺ​ដេ​សន៍ ។

តាមរយៈ​បទ​និពន្ធ​នេះ​បានចេញ​ផ្សាយ​ជា​លើកដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦៦ លោក ឌិ​ច គៀន បាន​ប្រើ​ជំនោរ​អារម្មណ៍​របស់លោក​ផ្ទាល់​ពិ​ព័ណ៌នា​អំពី​បុគ្គលិកលក្ខណៈ​របស់​ព្រះ​មហេសី​ទាំងពីរ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី៧ ។ អ្នក​និពន្ធ​​សរសេរ​​ជា​​អាថ​ថា​ព្រះ​នាង​ជ័យ​រាជទេវី បាន​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ជាមួយ​ព្រះ​ជ័យវរ្ម័ន​តាំងពី​នៅ​ព្រះ​ជន្ម​ក្មេង​ៗ​ម្លេះ ព្រះ​​ជ័យ​វរ្ម័ន​មាន​រាជបុត្រ​បើតាម​ឯកសារ​ខ្លះ​ថា​មាន​ច្រើន​ដែរ តែ​ព្រះរាជបុត្រ​ដែល​គេ​នៅ​ចាំបាន​នោះ​ឃើញ​មាន​ព្រះនាម​តែ៤អង្គ គឺ (១) ព្រះ​សុរិយ​កុមារ ដែលជា​កវី​ឯក​មួយអង្គ​ក្នុងការ​តែង​កាព្យ​សំស្ក្រឹត​នៅ​សិលាចារឹក​ប្រាសាទតាព្រហ្ម (២) វីរៈ​កុមារ ជា​អ្នក​តែង​កាព្យ​សំស្ក្រឹត​នៅ​សិលាចារឹក​ប្រាសាទព្រះខ័ន (៣) ឥន្ទ្រ​វរ្ម័ន អភិបាល​លពបុរី ហើយ​និង (៤) ស្រិ​ន្ទ្រ​កុមារ​ដែលមាន​រូបចម្លាក់​នៅ​ប្រាសាទបន្ទាយ​ឆ្នា ។ អាន​បន្ថែម…

គួរ​តែ​កុំ​ប្រចាំ​​តួនាទី​គ្នា​ទើប​ល្អ!!

បាន​ដាក់​ប្រកាស​នៅ ថ្ងៃទី 18 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2012 បញ្ចេញមតិ

វេលាថ្ងៃ​មួយ​មាន​ការ​បើក​វេទិកា​ប្រជុំ​មួយ​ស្ដី​ពី​ការ​ជ្រើស​រើស​អ្នក​ដឹក​នាំ នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស ។ ក្នុង​នោះ​មាន​ការ​អញ្ជើញ​ចូល​រួម​ពី​សំណាក់​លោក​ធំ​ៗ​ដូច​ជា​ ជើង ដៃ មាត់ ធ្មេញ អណ្ដាត បំពង់​ក ក្រពះ និង​លោក ពោះ​វៀន ផង​ដែរ ។

ជើង ពេល​ដែល​លោក​ធំ​ៗ មក​ជួប​ជុំ​គ្នា​អស់​ហើយ​ លោក​ជើង​បាន​បញ្ចេញ​មតិ​មុន​គេ ជើង​លើក​ឡើង​ថា និយាយ​ឲ្យ​ត្រង់​ទៅ​ចុះ ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ដែល​ពិបាក​ជាង​គេ ដើរ​ទៅ​ដើរ​មក ដើម្បី​រក​ចំណី​អាហារ រត់​លូន គេច​វេស លោត ហក់ ពិបាក​ណាស់​មួយ​ថ្ងៃ ៗ ​ហើយ​ខ្ញុំ​គិត​ថា​ខ្ញុំ​សក្តិសម​នឹង​មុខ​តំណែង​នេះ​ណាស់ បើ​គ្មាន​ខ្ញុំ​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា​មិន​អាច​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទីក​ន្លែង​បាន​ទេ ។

ដៃ គ្រាន់​តែ​ឮ​លោក​ជើង​ថា​ដូច្នេះ ក៏​ទះ​តុ​ផាំង​ៗ ដោយ​កំហឹង​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​បាន​និយាយ​ថា លោក​ជើង​ឯង​នេះ​និយាយ​បាន​ល្អ​ណាស់ ​លោក​ឯង​មាន​ដែល​គិត​ទេ​ថា ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​កាន់​រើស និង​ធ្វើ​ការ​ងារ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង អាច​ចង្អុល​បញ្ជា ឲ្យ​គេ​ធ្វើ​នេះ ធ្វើ​នោះ បាន​ទៀត​ផង ហើយ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​គឺ​ចាប់​កាន់​អាហារ ចូល​ទៅ​ក្នុង​មាត់​ដើម្បី​ចិញ្ជឹម​ជីវិត​អ្នក​រាល់​គ្នា​សព្វ​ថ្ងៃ ដូច្នេះ ខ្ញុំ​ទើប​សក្តិ​សម​ជាង​គេ ។

មាត់ ដែល​ជា​អ្នក​មាន​សុជីវ​ធម៌​ជាង​គេ​បាន​លើក​ឡើង​ថា លោក​ដៃ និង​លោក​ជើង សុទ្ធ​តែ​មាន​គុណ​សម្បត្តិ​ល្អ​ៗ ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា ​ប៉ុន្តែ​លោក​ទាំង​ពីរ​គិត​មក​វិញ​ថា ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​និយាយ​ពាំ​នាំ ពាក្យ​សម្ដី ហើយ​ក៏​ជា​អ្នក​មាន​តួនាទី បើក​មាត់​រង់​ចាំ​ទទួល​យក​ចំណី​អាហារ បើ​គ្មាន​ខ្ញុំ ​តើ​ចំណី​អាហារ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​តាម​ណា​បាន​? ហើយ​ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត អ្នក​ដឹក​នាំ​គេ គឺ​ត្រូវ​ការ​អ្នក​មាន​សមត្ថ​ភាព ក្នុង​ការ​ដែល​មាន​មាត់​និយាយ​មែន​ទេ ​អស់​លោក​ទាំង​អស់​គ្នា ។ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​គឺ​សក្តិ​សម​ជាង​គេ ។

ធ្មេញ សើច​ហាស​ៗ​ៗ​ៗ​ៗ​ ហើយ​និយាយ​ទាំង​អស់​សំណើច​ថា លោក​មាត់ លោក​ឯង​អាង​តែ​មាន​មាត់​ចេះ​តែ​និយាយ​ទៅ​កើត​ដែរ ​ដោយ​មិន​បាន​គិត​ពិចារណា​សោះ លោក​មាន​ដែល​គិត​ទេ​ថា នៅ​ពេល​ចំណី​ចូល​ទៅ​ក្នុង​មាត់​ហើយ តើ​អ្នក​ណា​ជា​អ្នក​ទំពារ​ចំណី​អាហារ ឲ្យ​វា​ខ្ទិច​ខ្ទី​នោះ ​ដើម្បី​ឲ្យ​រាង​កាយ​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​ទទួល​យក សារ​ធាតុ​ចិញ្ជឹម​បាន​ងាយ​ស្រួល បើ​គ្មាន​ខ្ញុំ ម្លេះ​រូបរាង​កាយ​ទាំង​មូល​មិន​អាច​ទទួល​យក សារ​ធាតុ​ចិញ្ជឹម ​និង​រស​ជាតិ​បាន​ទេ សូម​អស់​លោក​ទាំង​អស់​គ្នា​គិត​មើល​ទៅ​ថា តើ​គួរ​ជ្រើស​រើស​យក​ខ្ញុំ​ឬ​ក៏​អត់​?

បំពង់​ក គ្រ​វី​ក្បាល ហើយ​បាន​និយាយ​យ៉ាង​អឿ​ថា មិន​អាច​ជ្រើស​រើស​យក​លោក​ធ្មេញ​បាន​ទេ ព្រោះ​លោក​នៅ​ខ្វះ​ចំណុច​ដឹក​នាំ​ច្រើន​ណាស់ ​ខ្ញុំ​នេះ​ឯង​ទើប​សក្តិ​សម ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ពិត​ប្រា​កដ ព្រោះ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​នាំ​អាហារ ចូល​ក្នុង​ក្រពះ មែន​ទេអស់​លោក​ទាំង​អស់​គ្នា​?

ក្រពះ និយាយ​កាត់​ភ្លាម​ថា ឃើញ​ទេ​អស់​លោក​ទាំង​អស់​គ្នា សូម្បី​តែលោក​បំពង់​ក ក៏​ដឹង​ពី​តួនាទី​របស់​ខ្ញុំ​ដែរ មាន​ន័យ​ថា​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ដែល​សកម្ម ​មាន​តួនាទី​ក្នុង​ការ​រំលាយ​អាហារ ដើម្បី​ទទួល​បាន​សារ​ធាតុ​ចិញ្ជឹម ទៅ​ទ្រទ្រង់​រាង​កាយ​របស់​មនុស្ស ។

ពោះ​រៀន ខ្ញុំ​ថ្លង់​អស់​លោក​ទាំង​អស់​គ្នា​ណាស់ និយាយ​យក​តែ​ល្អ​រៀង​ៗ​ខ្លួន តើ​មាន​ដែល​គិត​ទេ​ថា បើ​គ្មាន​រូប​ខ្ញុំ ​តើ​បាន​អ្នក​ណា​គេ​ដឹក​ជញ្ជូន​កាក​សំណល់​ចាស់​ៗ​ទៅ​ច្រោះ​ចោល បើ​គ្មាន​ខ្ញុំ អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា​ប្រាកដ​ជា​វេទ​នាមិន​ខាន ហើយ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ខ្ញុំ​គួរ​តែ​ដឹក​នាំ​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា ។

និយាយ​ចុះ​និយាយ​ឡើង មិន​ត្រូវ​រ៉ូវ​គ្នា​ មិន​ចុះ​សម្រុង​នឹង​គ្នា​ក៏​ឈាន​ទៅ​ការ​ឈ្លោះ​ប្រកែក​គ្នា ឡើង​សរសៃ​ក៏​ដាក់​គ្នា ​បង្កើត​បាន​ជា​វេទិកា​ដណ្ដើម​តំណែង​គ្នា ពេល​ដោះ​ស្រាយ​មិន​ចេញ ថា​តើ​អ្នក​ណា​សក្តិសម​ជា​មេ​ដឹក​នាំ ក៏​ម្នាក់​ៗ ប្ដេជ្ញា​ឈប់​ធ្វើ​សកម្មភាព​ទាំង​អស់​គ្នា មើល​ថា តើ​លទ្ធផល​វា​យ៉ាង​ម៉េច​ទៅ​វិញ​?

ច្រើន​ថ្ងៃ​កន្លង​ផុត​ទៅ ក៏​គ្មាន​បាន​អាហារ​ហូប​ចុក ក៏​បាន​ស្លាប់​ទាំង​អស់​គ្នា ។

នេះ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​មើល​បំណាំ​គ្នា​ ដោយ​សារភាព​ចង់​ធ្វើ​ជា​ធំ និង​ការ​លោភ​លន់ ចង់​កាន់​អំណា​ចរៀង​ៗ​ខ្លួន ។ ការ​ចេះ​ចែក​រំលែក​ផល​ប្រយោជន៍​ ដែល​ទទួល​បាន​តាម​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​នោះ គឺ​ជា​មាគ៌ា​ដែល​នាំ​ទៅ​រក សេចក្ដី​សុខ​ក្នុង​ក្រុម សហគមន៍ ឬ​សង្គម​ជាតិ​ទាំង​មូល​បាន ៕

តើ​ប៉ា​ហ៊ាន​លោត​ចុះ​ក្រោម​ក៏​អត់?

បាន​ដាក់​ប្រកាស​នៅ ថ្ងៃទី 22 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2012 បញ្ចេញមតិ

កូន៖ ប៉ា!!! ប៉ា​ថា​លោត​ចុះ​ទៅ​នឹង​ត្រូវ​ស្លាប់​មែន​ទេ?

ឪ​ពុក៖ អត់​ដឹង​ដែរ.. ព្រោះ​ប៉ា​អត់​​ដែល​ធ្លាប់​លោត​ចុះ​ទៅ​​ម្តង​ណា​ឡើយ ។

កូន៖ ប៉ា​មិន​ហ៊ាន​លោត​ចុះ​ទៅ​មែន​ឬ​ទេ?

ឪពុក៖ ទេ……..

កូន៖ ហេតុ​អ្វី​ប៉ា​មិន​លោត​ចុះ​ក្រោម​លមើល​ទៅ?

ឪពុក​៖ ប៉ា​ខ្លាច……

កូន៖ អ៎ាវ….??? ខុស​គ្នា​ត្រង់​ណា​ណ្ណឹង​

ឪពុក​៖ សេច​ក្តី​ក្លា​ហ៊ាន​គេ​ប្រើ​ពេល​​ធ្វើ​អំពើ​ល្អ
……..សេចក្តី​ខ្លាច​គេ​ប្រើ​​ក្នុង​ពេល​ដែល​កំពុង​ធ្វើ​អ្វី​មួយ​មិន​ល្អ
……..”ត្រូវ​ចាំ​ទុក​ណា៎​កូន​ប៉ា..”

ល្បើក​ចចក

បាន​ដាក់​ប្រកាស​នៅ ថ្ងៃទី 8 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2012 មតិ ១

នៅ​ឆ្នាំ ១៨៧៤ កវី​សន្ធរ​មុខ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ល្បី​ល្បាញ​ខាង​វោហា​នៅ​ជំនាន់​លួង​ សុវណ្ណ​កោដ ឬ​លួង​ នរោត្តម្ត បាន​និពន្ធ​រឿង​មួយ​ដែល​លោក​ដាក់​ចំណង​ជើង​ថា ល្បើក​ចចក ។ ល្បើក​ចចក រៀប​រាង​ជា​បទ​កាកិតិ​ផង ជា​បទពំនោល​ផង រឿង​ល្បើក​ចចក​នេះ​ ពុំ​​មែន​​ត្រឹម​តែ​មាន​លក្ខណៈ​កំសត់​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គឺ​ថែម​ទាំង​មាន​ជម្រៅ​ទស្សនៈ​វិជ្ជា​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ទៀត​ផង ។ ឧ​ញ៉ា សន្ធរ​ វោហា​មុខ ដែល​ចាប់​កំណើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៨៣៤ ជំនាន់​ស្តេច អង្គ ឌួង ហើយ​ទទួល​មរណៈ​ភាព​នៅ​ឆ្នាំ ១៩០៨ ឬ​ឆ្នាំ ១៨៩៥ បើ​តាម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវខ្លះ ។ ឧញ៉ា សន្ធរមុខ ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខ្មែរ​ម្នាក់​ដែល​ចេះ​ដឹង​រឿង​រ៉ាវ​ក្នុង​ប្រទេស​នឹង​ក្រៅ​ប្រទេស​យ៉ាង​ច្បាស់ ហើយ​បាន​និពន្ធ​រឿង​ជា​ច្រើន ដូច​ជា​រឿង​ទុំទាវ រឿងទេវន្ត​ រឿង​សិង្ហនាថ រឿង​ល្បើក​ចចក​នេះ​ជា​ដើម ចំពោះ​រឿង​ទុំទាវ​អ្នក​សិក្សា​ជា​ច្រើនពុំ​បាន​អាន​ស្នា​ដៃ​របស់​លោក​ទេ គឺ​ស្គាល់​តែ​ស្នា​ដៃ​របស់​ព្រះ​បុទុម​ ថេរសោម ឬ​រឿង​ទាវ​ឯក របស់​កវី​នូ កន​ តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ចំពោះ​រឿង​ល្បើក ចចក ដែល​លើក​យក​មក​បរិយាយ​នេះ​ជា​រឿង​ដែល​សាកល្បង​ពន្យល់​ឲ្យ​យល់​និង​ឃើញ​ថា​មហិច្ឆតា​គ្មាន​ព្រំ​ដែន គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ផ្សង​ព្រេង​មួយដែល​នៅ​ទីបំផុត​តែង​តែនាំ​សត្វ​លោក​ទៅ​ការ​វិនាស​អន្ត​រាយ កាល​ណា​គេ​ពុំ​យល់​អំពី​ក្រិត​ក្រម​របស់​ពិភព​លោក និង​សង្គម​មនុស្ស ។ សត្វ​ចចក​ដែល​នៅ​ក្នុង​រឿង​នេះ​ជា​និមិត្ត​រូបនៃ​មនុស្ស​ដែល​បាន​ជួប​ឱ​កាស​ល្អ​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ជីវិត ប៉ុន្តែ​ដែល​ពុំ​យល់​អ្វី​ទាំង​អស់អំពី​ព្រំដែន​នៃ​ទីតាំង​នីមួយៗ ហើយ​សម្រេច​សម្រួច​ទៅ​ពុំ​ដឹង​ជា​ចង់​បាន​អ្វី​ឲ្យ​ពិត​ប្រាកដ ។

ល្បើក​ចចក​ជា​រឿង​របស់​ចចក​មួយ​ដែលបន្ទាប់​ពីបា​និង​មេរបស់​វា​ស្លាប់​ចោល​អស់​ទៅ បាន​ជួប​និង​ចចក​ញី​មួយ​ដែល​តែល​តោល​ដូច​គ្នាហើយ​ក៏​សម្រេច​យក​គ្នា​ជា​គូជីវិត​តែ​ម្តង ។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ពុំ​យល់​អំពី​ចៃ​ដន្យ​​ដ៏​ល្អ​នេះ​ចចក​ឈ្មោល​ស្រមើ​ស្រមៃ​ចង់​ក្លាយ​ខ្លួន​ទៅ​ជា​ព្រះ​អាទិត្យ​ដែល​មាន​រស្មី​ចែង​ចាំង​នៅ​លើ​ផែន​ធរណី​​ទាំង​មូល ។ កាល​បើ​បាន​ឮ​ថា​ចចក​យើង​ប្រាថ្នា​ដូច្នេះ ប្រេត​​​យក្ស​ក៏​ប្រាប់​ថា​មិន​មែន​ជា​ការ​ពិបាក​ទេ តែ​ត្រូវ​ផ្តាច់​ជីវិត​ខ្លួន​ឯង​ហើយ​ត្រូវ​យក​សាច់​ឈាម​ប្រទាន​ដល់​យក្ស​បិសាច ។ ចចក​យើង​សម្រេច​បោះបង់​ប្រពន្ធ​គឺ​ អាន​បន្ថែម…

%d bloggers like this: